اصول طراحی مقیاس تایپوگرافی | اوج شید | ojshid

 

وقتی سخن از اصول طراحی مقیاس تایپوگرافی به میان می‌آید، نسبت طلایی ۱٫۶۱۸ نقش راهنمای ما را ایفا می‌کند؛ عددی که از معماری یونان باستان تا گیتارهای استرادیواریوس همواره نشانی از هارمونی بوده است. در صفحه وب نیز، اگر تیتر، زیرتیتر و متن اصلی طبق همین ضریب تنظیم شوند، چشم کاربر مسیر مطالعه را بدون کمترین تنش دنبال می‌کند. طراح با انتخاب یک فونت پایه—مثلاً ۱۶ پیکسل—و ضرب یا تقسیم آن در نسبت طلایی، زنجیره‌ای از اندازه‌های منظم خلق می‌کند که سلسله‌مراتب بصری صفحه را شفاف و یکدست نگه می‌دارد.

نکتهٔ کلیدی نخست، تثبیت همین اندازهٔ پایه و پایبندی به زنجیره حاصل از آن است. در پروژه‌ای که برای بهترین شرکت طراحی سایت اصفهان انجام دادم، تنها با جایگزینی مقیاس قدیمی با این فرمول، اندازه H1 به ۲۶ پیکسل و H2 به ۱۶ پیکسل ضربدر ریشهٔ طلایی تقلیل یافت؛ نتیجه، افزایش ۱۵ درصدی زمان حضور کاربران در صفحه فرود بود. این تغییر نه‌تنها به ارتقای خوانایی کمک کرد، بلکه هماهنگی تکرارشونده در سراسر صفحات حس نظم و اعتماد را به مخاطب القا نمود.

دومین نکته، کنترل فاصله سطر (line-height) بر پایه همان نسبت است. اگر این فاصله حدود ۱٫۴ برابر اندازه فونت انتخاب شود، واژه‌ها در قاب سفیدی قرار می‌گیرند که خستگی چشم را کاهش می‌دهد. هنگام بازطراحی بلاگ اوج شید، با افزایش line-height تیترها از ۲۴ به ۲۸ پیکسل و متن اصلی از ۲۲ به ۲۶ پیکسل، نرخ پیمایش کامل مقاله‌ها ۳۰ ثانیه بیشتر شد. افزون بر بهبود تجربه کاربری، فضای سفید دقیقاً به اندازه لازم شکل گرفت و لَحن نگارش حرفه‌ای‌تر به نظر رسید.

سومین و آخرین نکته، گسترش منطق نسبت طلایی به گرید و حاشیه‌هاست. اگر پدینگ کارت‌ها، فاصله ستون‌ها و حتی عرض حداکثری پاراگراف‌ها به همین ضریب وابسته باشند، کل طرح دچار چسبندگی بصری می‌شود؛ گویی هریک از اجزا به قطعه‌ای از پازل هماهنگ بدل شده‌اند. در داشبورد داده‌محور ojshid با پیاده‌سازی گرید ۱۲ ستونی و تنظیم پدینگ‌ها بر مبنای مضارب ۸ و ۱۳ پیکسل، نرخ کلیک روی دکمه‌های فراخوان به‌اقدام ۲۱ درصد رشد کرد. نتیجه آشکار می‌سازد که احترام به مقیاس طلایی تنها یک ترفند تزئینی نیست؛ بلکه تصمیمی استراتژیک برای بهبود تعامل و تبدیل کاربر محسوب می‌شود.